Structuur is belangrijk, toch?

Structuur is belangrijk, toch?

Ik ben toch niet zo gestructureerd als ik dacht. Sterker nog, ik ben juist ontzettend chaotisch. Dit is een inzicht die ik pas recent kreeg en wat me eigenlijk nog steeds een soort van verbaast. Want al mijn hele leven hou ik echt van structuur. Altijd lijstjes maken. Elke dag een planning. Mijn agenda tot in de puntjes bijgewerkt. Maar nu besef ik me pas hoe erg ik heb geworsteld met die behoefte aan structuur, terwijl ik dat juist zo lastig vind te behouden.

Waarom niets verloopt volgens planning

Enige mate van structuur is voor mij heel belangrijk. Het verkleint het risico op onvoorspelbare gebeurtenissen die kunnen zorgen voor angst of spanning (een typisch kenmerk voor een autist). De grote behoefte aan structuur is dus zo gek nog niet. Van buitenaf kan het dan ook lijken alsof ik mijn dagen helemaal op orde heb door mijn gedetailleerde planningen, lijstjes en bijgewerkte agenda. Maar schijn bedriegt. Hoewel dit me kan helpen orde in mijn hoofd te scheppen, hou ik me vrijwel nooit aan die planningen. Afspraken met anderen kom ik altijd na, maar de rest van mijn planning valt vaak heel anders uit.

Dit heeft meerdere oorzaken. Ik heb best wel een slecht tijdsbesef. Ik kan totaal niet inschatten hoe lang een taak duurt, waardoor ik mezelf vaak overschat in de hoeveelheid dat ik kan doen. Ook als ik een afspraak buiten de deur heb, kom ik vrijwel altijd te vroeg. Omdat ik gewoon niet kan inschatten hoe lang een reis duurt. Overigens ben ik ook ontzettend ‘slecht’ in wachten; daar word ik zo onrustig van! Maar dat is weer een ander verhaal…

Daarnaast ben ik nogal snel afgeleid. Als ik iets op de planning heb staan, begin ik daar aan, maar vijf minuten later ben ik ‘ineens’ iets heel anders aan het doen. Dan komt er een gedachte op dat ik nog iets moet opzoeken, bijvoorbeeld, en voor je het weet ben ik weer met iets heel anders bezig. En dan vergeet ik ook nog eens wat ik eigenlijk op de planning had staan dat moment. Bovendien is schakelen tussen verschillende taken voor mij best lastig. Dus het duurt ook altijd weer even tot ik terug ben bij die geplande activiteit.

Dan nog mijn vermoeidheid. Die kan nogal eens in de weg staan. Doordat die vermoeidheid vaak onverwachts inslaat, kan ik van het een op andere moment niets meer voor elkaar krijgen. Hierdoor moet ik mijn planning loslaten. Ik kan niet voorspellen wanneer mijn energie goed is om bepaalde taken uit te voeren. Kon dat maar, dan zou ik toch efficiënt te werk kunnen gaan! ; )

En dan nog een laatste punt. Die waarschijnlijk iedereen wel herkend. Het leven bestaat een en al uit onverwachte gebeurtenissen. Het loopt nooit volgens planning. Hoe goed je ook naar een bepaald doel toewerkt, altijd zijn er wel bepaalde obstakels die je even niet zag aankomen. Dat is het leven. We willen graag voorspellen en vooruit plannen. Maar maakt die onvoorspelbaarheid het leven niet juist leuker!?

Wil ik nou wel of geen structuur?

Hoewel vaak wordt gedacht dat een strakke planning of structuur heel goed werkt voor een autist, is dat voor mij helemaal niet het geval. Ik heb zeker behoefte aan een bepaalde structuur in mijn dagen. Zonder enige vorm van structuur krijg ik vaak ook niets uit handen. Vakantiedagen zijn voor mij nogal ingewikkeld, kan ik je vertellen. Maar een te strakke planning, betekent ook dat er veel ‘mis’ kan gaan in die planning. Zodra een klein ding verandert, ligt mijn hele dag overhoop. En zo ook mijn hoofd. Chaos wordt het dan.

Nu werk ik vaak met wat lossere planningen. Ik plan wel taken in, maar maak deze veel minder gedetailleerd. Hierdoor hou ik wat spelingsruimte. Als er dan onverwachts een verandering is of mijn vermoeidheid opspeelt, kan ik een stuk beter schakelen. Geen kortsluiting in mijn hoofd, maar juist ruimte voor het bedenken van oplossingen. Ik heb meer tijd en ruimte om taken te verschuiven in mijn planning en gun mezelf ook meer rust en tijd voor ontspanning. Dat bespaart me een hele hoop stress!

Na 23 jaar oefenen met al die strakke planningen, gedetailleerde to-do lijstjes en overvolle agenda’s, leer ik dan eindelijk dat ik beter functioneer met minder structuur en een legere agenda. Een beetje structuur is fijn, maar ruimte voor verandering en spontaniteit is toch ook wel lekker. Want dat past toch beter bij een chaoot, zoals ik!

Ben jij heel gestructureerd of juist chaotisch?

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *