Perfectionisme therapie: 4 dingen die ik tot nu toe leerde

Perfectionisme therapie: 4 dingen die ik tot nu toe leerde

Inmiddels ben ik halverwege mijn therapie. Een therapie om mijn perfectionisme te verminderen. Met als doel minder stress te ervaren en meer energie te hebben. Ik heb nu vier therapiesessies gehad. Het zijn intensieve sessies die veel energie van me vragen. Maar ik merk nu wel dat ik in een veranderende fase zit. Dat ik sommige dingen anders aanpak en anders denk over mezelf of over bepaalde situaties. Verandering is lastig, want dit is een patroon geweest in mijn hele leven. Maar het voelt ook heel bevrijdend. Ik heb al een aantal lessen geleerd en probeer ze dagelijks toe te passen. Lees vooral verder wat de grootste inzichten zijn die ik heb verkregen tijdens afgelopen weken.

1 80% is voldoende

Mijn leefregel, of norm, was altijd om 100% te geven. Voor alles. Zolang ik niet volledig mezelf gaf of alles tot in de puntjes deed, was ik niet tevreden over mezelf en over het resultaat. Zo kon ik eindeloos leerstof blijven herhalen voor een tentamen of volledig over mijn grenzen gaan tijdens het sporten. Maar ook wanneer ik een tekening maakte of een tekst schreef, kon ik blijven zoeken naar fouten en mogelijkheden tot verbetering. Want ja, waarom zou je niet voor de volle 100% gaan? Ik kon ook echt niet begrijpen hoe anderen dat niet deden. Hoe anderen tevreden waren met minder.

Maar inmiddels heb ik ingezien dat deze leefregel totaal niet realistisch is. Want door continu te streven naar die 100%, moet ik inleveren op mijn gezondheid. En dat wil ik niet meer. Op dit moment stel ik mezelf regelmatig de vragen: ‘Is het echt nodig om 100% te geven?’ ‘Gaat dit ten koste van mijn gezondheid?’ ‘Is 80% ook voldoende?’ Vrijwel altijd is het niet nodig, en niet realistisch, om te streven naar perfectie. Om die norm na te leven. Op dit moment moet ik een keuze maken tussen gezondheid óf het nastreven van perfectie. En ik wil nu kiezen voor mijn gezondheid.

2 Hoe ik perfectionistisch werd

Dit is nog wel het grootste inzicht die ik verkreeg aan het begin van mijn therapie. Maar ook moeilijk. Voor de eerste sessie werd de volgende vraag gesteld: ‘hoe ben ik een perfectionist geworden?’ Ik moest hier echt over nadenken. Want het zit toch gewoon in me? Het is gewoon een eigenschap. Dacht ik. En deels is dit ook zo. Het zit inderdaad in me. Maar ik besefte me dat ook sociale factoren een rol spelen.

Ik denk dat mijn perfectionisme in de loop der jaren steeds extremer is geworden om te compenseren voor mijn ‘gebrek’ aan sociale vaardigheden (het gaat niet zozeer om een echt gebrek, want ik kan heel goed meekomen in sociale situaties, maar een combinatie van autisme en sociale angst maken dat ik het wel ingewikkeld vind). Doordat het voor mijn gevoel continu maar niet lukte om ‘normaal’ te zijn in sociaal contact, om vrienden te maken of om gewoon leuke, simpele gesprekjes te voeren, ben ik gaan compenseren op andere gebieden. Op gebieden waar ik wel goed in ben en mijn kwaliteiten echt tot zijn recht komen, zoals creatieve hobby’s, studie en sport. Ik hoopte op die manier toch een soort waardering te krijgen. Zo liet ik mijn eigenwaarde afhangen van mijn prestaties. En ik kreeg ook die waardering. Vaak genoeg. Waardoor ik juist nog dat stapje extra wilde zetten.

Nog een andere oorzaak, die dit jaar wel minder is gaan spelen, is dat ik jarenlang mijn gedachten en gevoelens probeerde te ontwijken. Te negeren. Door altijd maar bezig te zijn, had ik geen tijd om na te denken of te voelen. Nu kan ik dit nog steeds wel doen, maar ik probeer me hier heel bewust van te zijn. Ik sta dagelijks meerdere keren stil bij mijn gevoel. Ik ga na hoe ik me voel, hoe intens dit gevoel is en waar ik behoefte aan heb. Een hele fijne verandering die mede dankzij deze therapie nog eens extra wordt benadrukt.

Waar wel nog aan te werken valt, is de neiging tot ontsnappen aan mijn vermoeidheid. Die vermoeidheid kan ik nog niet accepteren en frustreert me regelmatig. Daarom probeer ik er ook vaak aan te ontsnappen, er niet over na te denken, door bezig te blijven. Maar dat werkt natuurlijk averechts. Hier ligt zeker nog een leerpunt. Maar de bewustwording is de eerste stap!

3 Die kritische stem

Die kritische stem in mijn hoofd. Natuurlijk nauw aansluitend op die hoge eisen die ik aan mezelf stel. Sinds een paar weken ben ik me echt ervan bewust. De stem die zegt wat ik beter moet doen. Dat ik door moet gaan. Geen tijd heb voor rust. Dat ik mijn gevoel moet negeren en nog even moet afmaken waar ik mee bezig was. In sociale context is die stem nog wel het meest aanwezig. Doe ‘normaal’. Stel je niet zo aan. Ontspan! Gevoelsmatig maakt het dat ik me minder voel dan die ander. Dat ik mezelf naar beneden haal.

Een bepaald moment in de therapie werd ik me bewust van die stem. En dat raakte me toch. Ik was me totaal niet bewust van hoe hard ik tegen mezelf was. Ik dacht zelfs dat ik best lief was voor mezelf. Te lief. Maar het tegendeel is waar. Die bewustwording vond ik toch wel schrikken. Want waarom ben ik zo hard voor mezelf?

4 Ja, maar…

De realisatie hoe vaak deze zin in mijn hoofd voorkomt. Wow! En wat is dat eigenlijk jammer! Want de ‘ja, maar’ is vrijwel altijd negatief. Altijd een excuus om iets niet te willen inzien of te willen doen. Met deze zin beland je in een negatieve spiraal. Een positief voorstel of een leuk, creatief idee wordt gelijk weggewuifd met de ‘ja, maar’. Want het is eigenlijk een andere vorm van ‘nee’ zeggen. Ga zelf ook maar eens na. Hoe vaak zeg jij ja, maar? Of hoe vaak denk je het?

Mijn perfectionisme maakt dat ik streef naar continue verbetering en ontwikkeling. Telkens een stapje extra zetten. Waardoor ik geen tijd heb voor andere dingen. Altijd maar weer die ‘ja, maar’ die verpest dat ik ook iets leuks had kunnen doen. Tijd had kunnen besteden met familie of een goede vriendin. Tijd had kunnen maken voor de dingen die ik juist het leukste vind om te doen, maar mezelf de tijd niet voor gun. Zo jammer!

Het is een heel automatische gedachte, maar ik word me er steeds vaker bewust van. En probeer dan na te gaan of die gedachte nodig is. Of dat ik de ‘ja, maar’ kan ombuigen. Simpelweg door de ‘maar’ weg te halen. Overigens gaat het hierbij puur om meer ja te zeggen tegen mezelf. Minder hard te zijn voor mezelf. Vooral niet om vaker ja te zeggen tegen anderen en mijn grenzen nog meer te overschrijden. Daar wil ik juist voor waken. Mezelf op nummer 1 zetten. Daar gaat het om!

Op naar het vervolg

Heel eerlijk twijfelde ik na de eerste therapiesessie of dit wel de juiste therapie voor mij was. Ik vond mezelf helemaal niet zo perfectionistisch. Het viel best mee voor mijn gevoel. Maar nu ik een aantal weken verder ben, zie ik wel degelijk in waar de punten van perfectionisme liggen bij mij. Hoe het mijn leven beïnvloed. Op veel meer gebieden dan ik me bewust was. Bovendien ben ik heel blij met de inzichten die ik al heb verkregen. En welke veranderingen in gang zijn gezet. Ik kijk uit naar het vervolg van de therapie. Nog vier sessies te gaan.

Eén gedachte over “ Perfectionisme therapie: 4 dingen die ik tot nu toe leerde

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *